Donkere medemens

Was ik in Kinshasa? Of in Ouagadougou? Misschien was het Bloemfontein? Nee, ik was niet in Afrika. We hoeven al lang geen wereldreis meer te maken om onze donkere medemens te ontmoeten. Ik was op het kerkplein in Marche-en-Famenne, België.
Het was aangenaam warm in de voorjaarszon, maar niet snikheet. Veel mensen pikten een terrasje, want daarvoor waren de weersomstandigheden ideaal. Ook de ouders van deze kinderen zaten op een terras en konden van daaruit hun kroost in het oog houden.
Terwijl de volwassenen zich laafden aan ijs, frisdrank of bier, vermaakten de kinderen zich met het water van de fontein. Elkaar lekker nat spetteren; de waterstralen vervormen door er een hand in te steken. Dat soort kindervermaak.
Het was een heerlijke voorjaarsdag in mei. Kijkend naar die kinderen, bedacht ik dat hun familie in Kinshasa of Ouagadougou of waar ook in Afrika misschien wel zich als eerste levensbehoefte het water wensen, waar zij hier mee spelen. De wereld steekt raar in elkaar.

Spelen met water.

Alberto

Op dit blog plaatste ik al twee keer eerder een foto van de wielerklassieker Luik-Bastenaken-Luik. Wielrennen is nou eenmaal een passie die na fotografie op een stevige tweede plaats staat. Daar komt bij dat de karavaan van La Doyenne elk jaar op luttele kilometers bij ons weekendhuisje in de Ardennen voorbijtrekt.
Vanmorgen stonden we de renners op te wachten op hun eerste klim, de côte de Ny. Ik had een leuk plekje uitgezocht waar ik het peleton van verre zag aankomen en bovendien nog wat van het landschap kon vastleggen. Mooie diagonale lijnen die in de verte in een punt samenkwamen.
Tot de renners in aantocht waren. Toen stak een stelletje lompe Hollanders plotsklaps de weg over en ging pal voor me staan. Ik verzocht ze om opzij te gaan want aan de overkant en naast me was nog plek genoeg. Maar ik kreeg als lomp antwoord: ‘als de renners voorbij zijn heb je weer plek zat’. Dus deed ik een paar stappen naar voren, maakte me zo breed dat ze niks meer zagen, ging en passant bij één van hen op de tenen staan en maakte na een kort ‘sorry’ een paar mooie foto’s. Soms is fotograferen oorlog. De Hollanders gingen schielijk weer aan de overkant staan en ik had weer alle ruimte.
Zo maakte ik deze foto met uiterst links de Spanjaard Alberto Losada Alguacil. Nooit van gehoord? Dat kan. Zijn beste uitslag in de afgelopen drie jaar was een twintigste plek in een onbeduidende wedstrijd en dat was dan nog een uitschieter. Vandaag eindigde hij op plek 112. Zo’n renner staat zelden vooraan op de foto. Ik heb hiervoor eerlijk gezegd links nog meer dan een half peleton moeten afknippen.  

Zelden op kop.

Pasen

Voor christenen is het paasfeest eigenlijk bedoeld om te herdenken dat Jezus uit de dood is opgestaan. Maar dat zijn veel mensen tegenwoordig vergeten. Het feest heeft iets met een haas en eieren te maken en om er toch nog iets van nieuw leven in te leggen, mogen er ook kuikentjes bij.
Vanmorgen waren we op visite bij een nichtje dat zich in haar arbeidszaam leven ontfermt over kleuters op de basisschool. In het kader van de kleutereducatie had juf een broedmachine en eieren naar school gehaald en daar waren heuse kuikentjes uit voortgekomen. Maar ja, wat doe je met de paasdagen met die levende have als de school dicht is? En dus had juf een kooitje met een kuiken in haar woonkamer naast de televisie staan.
Het ding piepte dat het lieve lust was, maar juf verzekerde dat het op school nog veel erger was geweest. Om niet te vergeten dat met Pasen kuikentjes uit een ei zijn opgestaan, pakte ik mijn camera om er een foto van te maken. Helaas zat het diertje achter dicht geweven gaas. Om er toch nog een leuk plaatje van te maken heb ik een wassen kaarskuikentje voor de kooi gezet. Het levend kuikentje kwam met grote belangstelling naar zijn Madam Tussaud-evenbeeld kijken. Vrolijk Pasen!

Feest van het kuiken en het ei.

Sumo

Een vriendin gaf gisteravond een feestje ter gelegenheid van haar verjaardag en omdat ze een nieuwe woning betrokken had. De zonen, die ter viering van het nieuwe huis ook hun vrienden en vriendinnen hadden uitgenodigd, hadden om de feestvreugde te verhogen wat sumopakken geritseld. Dat zijn van die dikke broeierige kostuums waardoor je het postuur krijgt van een sumoworstelaar en elkaar vervolgens met lomp geweld veilig te lijf kunt gaan.
Leuk voor de jeugd en ook een enkele volwassene waagde zich aan een bezweet avontuur. Ik had mijn paasbeste kleren aan, maar zelfs meer casual had ik me niet laten uitdagen tot zo’n stoeipartij. Ik toon mijn belangstelling voor dit soort uitspattingen meestal door er mijn fotocamera bij te halen. Ik schoot wat actiefoto’s en vooral toen het begon te schemeren kon ik me nog even lekker uitleven met een flitser en een wat langere sluitertijd.
De actiefoto’s van twee, drie of zelfs wel vier duelerende sumoworstelaars vind ik geslaagd, maar deze foto van een solist op oorlogspad vertelt nog het best met welke overgave er gestreden werd. De sluitertijd van 1/6 seconde zorgt voor de bewegingsonscherpte en het flitslicht bevriest het gezicht. Het was verder een gezellig feestje dat op deze paasavond vredig verlopen is.

Solist op oorlogspad.

Cultuurkluts

Op onze laatste dag in Praag hebben we vanmorgen wat door het centrum gezworven. We liepen door straten en steegjes waar we nog niet eerder waren, maar ik maakte geen foto’s die ik echt de moeite waard vond. Slechts hier en daar een doorkijkje in een poortgebouw en dan nog wat architectuur zoals elke toerist wel fotografeert.
Na de middag begon het te sneeuwen en was het onaangenaam guur buiten. Tijd voor een bezoek aan het Nationaal Museum, waar we al verschillende keren uit de metro waren gestapt maar nog niet binnen gingen. Ik kocht er naast de entreekaartjes een sticker die ik op mijn jas moest plakken als teken dat ik betaald had om te mogen fotograferen. Voor die twee euro wilde ik geen gedonder met suppoosten.
In het stijlvolle museum viel genoeg te fotograferen, merkte ik in de loop van de middag. Ik aasde vooral op mensenfoto’s. Ouders die met hun kinderen een mammoet in elkaar puzzelden, een dame die aandachtig naar een film over de arbeid op het Tsjechische land zat te kijken, mensen die in mooi binnenvallend licht op de rode traploper in de entreehal liepen en hier en daar door een raam nog een stadsgezicht.
Het zijn weer jongelui die me vandaag de leukste foto bezorgden. Bij die keuze let ik niet op artistieke waarde, sfeervol licht of een verrassend beeld. Het is vooral de setting die me tot tevredenheid stemt. Engelse jongelui wier ouders, afgaande op hun uiterlijk, kennelijk uit het ooit gekolonialiseerde India stammen, streken neer in de houten schoolbanken van een Tsjechisch namaakklasje uit de jaren twintig. Toen ik vroeg of ik hen mocht fotograferen, gingen ze er nog maar eens goed voor zitten.
Een foto vertelt nooit het hele verhaal, daarom ter toelichting: dit is een cultuurkluts van Tsjechisch-Brits-India’s-Hollands-Japanse makelij (want een Praags museum met Engelse jongeren die koloniale voorouders hadden, gefotografeerd door een Nederlander met een Canoncamera).

Tsjechisch Brits India's Hollands Japans.

Geknield

Het sneeuwde in Praag, toen we vanmorgen opstonden. Ik wilde vandaag naar de oude Joodse begraafplaats en het leek me onder de gegeven weersomstandigheden wel bijzonder om die schots en scheve graven te fotograferen, bedekt met een laagje sneeuw. Maar toen we op het kerkhof aankwamen lag daar geen wit tapijt. Wel lagen de grafzerken er extra somber bij, omdat ze nat waren en er een zacht strijklicht op lag. Ik maakte er foto’s waarover ik best tevreden ben.
Helaas heb ik mezelf de beperking opgelegd om op dit blog maar één foto per dag te plaatsen. Gelukkig maakte ik vandaag veel mooie foto’s en daarom valt mijn keuze niet op een gravenfoto.
We zijn na de middag nog even teruggegaan naar de Sint-Vituskathedraal op het grootste burchtcomplex ter wereld. Gisteren maakte ik al foto’s rondom dit indrukwekkende kerkgebouw, maar toen we tegen vier uur naar binnen wilden bleek het al sluitingstijd.
In de kerk dromden de toeristen vandaag weer langs al die fraaie en soms overdreven rijke kerkschatten. Ik maakte een leuke foto van een vrouw die met opgeheven armen een compactcamera ter hoogte van haar hoofd hield, precies onder een heiligenbeeld dat met opgeheven armen ter hoogte van het hoofd de zegen gaf. Een leuke harmonie van twee gestalten. En toch toon ik hier nog een andere foto.
Vlak voor ik de kathedraal verliet maakte ik deze foto van een vrouw die geknield achter in de kerk zat. Het lijkt heel devoot, maar soms laten foto’s niet zien wat je denkt te zien. Deze vrouw zit niet te bidden, maar ook zij is in de weer met een fotocamera. Zoals bijna iedereen in dit Godshuis. Het is Godgeklaagd.

Niet devoot maar de foto.

Plagiaat

De zon scheen vanmorgen op één van de mooiste plekjes van Praag en het licht was daardoor keihard. Jammer, want ik had daarom veel last van slagschaduwen in het Gouden Straatje en op de burcht van de stad.
Later temperde het zonlicht, maar toen stak een ijskoude wind op. Dat was ook niet bevorderlijk voor mijn concentratie. Met vingers stijf van de kou liet ik nog wel eens een mooi fotomoment voorbij gaan. Als mensenfotograaf werd ik vanmiddag noodgedwongen een mutsenfotograaf.
Pas op de vroege avond, terug op het oude stadsplein, maakte ik mooie sfeerfoto’s van de Tynkerk die lag te baden in het kunstlicht. Mooie foto’s, dat wel, maar toch te veel folder- of Praagboekenfoto’s.
Ondanks het slechte licht maakte ik vanmorgen in het Gouden Straatje Zlata ulicka een foto die meer in mijn straatje past. Een vader wilde zijn dochtertje fotograferen in het decor van het Gouden Straatje, maar pa had pech. Het kind had meer aandacht voor mij. Gelukkig. Natuurlijk maakte ik net als al die andere toeristen foto’s van het huis waar Franz Kafka ooit zijn meesterwerken schreef, maar die foto van dat schattige kindje heb ik alleen. Nou ja, bijna alleen. Want vader leerde snel en ging even later net als ik op de grond zitten. Zo maakte hij alsnog iets wat ergens wel zal lijken op mijn foto. Noem het maar plagiaat.

I am not her daddy.

Astronomische klok

We zijn een weekje in Praag en ik wil hier geen foto’s maken zoals je die aantreft in reisgidsen of in fotoboeken van deze stad. Ik wil in mijn foto’s mijn eigen beleving van deze stad uitdrukken. Dus geen kale gebouwen die elke toerist hier fotografeert. Als ik al iets van de architectuur of van de imposante monumenten wil vastleggen, dan doe ik dat volgens mijn een eigen interpretatie.
Neem nou de veelgefotografeerde astronomische klok aan het raadhuis. Ik liet de klok voor wat die was en fotografeerde vanmorgen hoe een bruidje temidden van talloze toeristen dat indrukwekkende uurwerk aan het fotograferen was. Ik vond het fenomeen van een bruidje dat fotografeert in plaats van gefotografeerd wordt wel leuk. Maar de plaatjes die ik er in het gedrang van schoot zien er wat rommelig uit.
Opeens schoot me te binnen wat de bekende oorlogsfotograaf wijlen Robert Capa ooit zei: “Als je foto’s niet goed genoeg zijn, dan was je niet dicht genoeg bij.”
Vanmiddag kwamen we weer langs het raadhuis en nu zat er een groepje Italiaanse jongeren op de trottoirband voor de astronomische klok. Ik ging er op mijn hurken voor zitten, zette mijn camera op de grond met de lens schuin naar boven en drukte af.
Als ik van zo dichtbij contact heb met de mensen die ik fotografeer, laat ik altijd even het resultaat op de display van de camera zien. Ik versta geen Italiaans, maar uit hun uitbundige reacties maakte ik op dat ze het wel een ‘te gekke’ foto vonden. En of ze dat daar dan ‘troppo matto’ noemen of er een andere uitdrukking voor hebben, vind ik niet zo belangrijk. Het is in elk geval een spontane foto.

Met dank aan Robert Capa.

Straatfotografie

“Wat is eigenlijk je favoriete genre in de fotografie?” vroeg iemand me. Die vraag vind ik lastig te beantwoorden. Ik hou van vanalles en nog wat. Ooit hadden landschappen mijn uitgesproken voorkeur. Nog altijd mag ik graag landschapsfoto’s maken, maar als ik door mijn archief blader, dan zit daar zoveel variatie in dat ik mezelf geen landschapsfotograaf wil noemen.
Ik mag ook graag mensen fotograferen en soms dieren. Maar tegenwoordig gaat mijn voorkeur toch vooral uit naar straatfotografie. Het leven op straat zodanig fotograferen, dat het meer is dan een ordinair snapshot vind ik een enorme uitdaging. Ik bewonder de Franse fotograaf wijlen Henri Cartier-Bresson, omdat ik het niveau dat hij in dit genre haalde wel nooit zal bereiken.
Vandaag maakte ik een foto die naar de letter straatfotografie bij uitstek is. Toch heeft de foto met dit genre helemaal niks te maken. Ik liep langs het nieuwe zorgcentrum-in-aanbouw bij mij in de straat. In een plas water weerspiegelde de nieuwbouw en de rommel van het bouwterrein. Door dit beeld heen drongen de klinkers van de weg zich op. Straatfotografie! dacht ik.

Wel klinkers maar geen straatfotografie.

Boscotondo

De Italiaanse architect Adolfo Natalini heeft er heel erg zijn best op gedaan. Het resultaat heet Boscotondo. Het gebouwencomplex staat in Helmond en omvat ongeveer 150 appartementen, een deel van het gemeentemuseum, bioscoop Pathé, een parkeergarage en een bestuursgebouw, waarin de Helmondse raadszaal is gevestigd.
Het is een heel apart complex geworden, zoals Helmond er meer heeft. Denk aan ’t Speelhuis met zijn paalwoningen. Ik hoop wel dat het stadsbestuur wat zuiniger leert omspringen met zijn cultureel erfgoed, hoe jong het dan ook mag zijn. Want nadat oude, karakteristieke bedrijfspanden schaamteloos zijn gesloopt, wordt nu ’t Speelhuis aan het oog onttrokken door een nieuw bibliotheekgebouw.
Oké, die huisjes op hun punt waren niet doelmatig en dat theater was niet erg functioneel. Maar kunstenaars als Piet Blom en Har Sanders hebben er al hun ziel en zaligheid in gelegd. Zie zo’n gebouw dan maar als een te koesteren kunstwerk, meer dan als een comfortabele doorsneewoning en een voor een groot publiek gebouwde toneelzaal. Dat geldt naar mijn idee ook voor Boscotondo als het straks allemaal weer goedkoper en functioneler moet.
Ik wandelde vanmiddag langs het Helmondse kanaal en was blij dat ik mijn camera bij de hand had. Door de mooie lucht en het mooie licht weerspiegelden de gebouwen met een kleine rimpeling surrealistisch in het kanaalwater. Ik haalde de G10 uit mijn zak en begon te fotograferen. Dank je wel, Adolfo Natalini, jouw Boscotondo was de kroon op mijn fotoreeks van weerkaatste gebouwen in het water.

Dank je wel Natalini.