Noorderlicht

Een oude suikerfabriek en 74 fotografen van over de hele wereld vormen een heerlijk recept voor de twintigste fotomanifestatie Noorderlicht. Het was de moeite waard om er enkele reis 235 kilometer voor te rijden. Dat vind ik in elk geval. Als fotoliefhebber. 
Waar in de vlak bij onze woonplaats gelegen stad Helmond de opstallen van een gasbedrijf zijn gesloopt en een voormalige cacaofabriek voor veel geld wordt verbouwd tot cultuurcentrum, daar kun je in Groningen zien hoe een afgedankte fabriek ook gebruikt kan worden. Ik weet dat de tentoonstelling voorbijgaand is en dat ook Groningen zoekt naar een meer blijvende bestemming voor een 100 hectare groot terrein met daarop de leegstaande gebouwen van de suikerfabriek. 
Maar zoals Stephan Vanfleteren in 2009 zijn werk exposeerde in een lekkend pand van het voormalig Wintercircus in Gent, zo leent de desolate suikerfabriek in Groningen zich uitstekend voor zes exposities met verschillende thema's van diverse fotografen. Voor Helmond – toch kandidaat-Culturele Hoofdstad van Europa – is die kans verkeken.
De foto's in de suikerfabriek hangen nonchalant op hekwerken, zoals je die ook wel op bouwplaatsen ziet. Of op houten wanden die daar speciaal voor deze gelegenheid zijn neergezet. Of op kubussen. De foto's komen er uitstekend tot hun recht. 
Ik deed er veel inspiratie op voor het onorthodox inrichten van fototentoonstellingen en ook voor mijn eigen fotowerk. Ik maakte er weer een leuke fotoserie. 
Eentje wil ik er hier weer tonen. Eentje waarmee ik worstel met de rechten. De dames die ik onder de fotopanelen door begluur, zullen geen aanspraak kunnen maken op portretrecht. Maar of ik hier niet het copyright schendt van de fotograaf, durf ik niet met zekerheid te zeggen. Ik beroep me in elk geval op de stelling, dat de gefotografeerde foto's niet het hoofdmotief zijn in dit beeld. Ik maakte de foto niet omwille van de foto's die erop staan, maar om U een kijkje te gunnen 'achter de schermen' van Noorderlicht.

Kijkje achter de schermen.

Van oude menschen

In de Sint-Janskathedraal in Den Bossch waren de camera's van toeristen vanmiddag weer hoofdzakelijk naar boven gericht. Mensen fotografeerden de glas-in-lood-ramen, de beelden aan de pilaren, de plafondgewelven, het orgel. En ik spiedde daartussen naar leuke voorvallen, met het kerkinterieur als decor. Want mijn voorkeur gaat toch telkens weer uit naar foto's met mensen erop. 
Op de foto waarover ik het meest tevreden ben staan gek genoeg geen mensen. Maar de foto gaat wel óver mensen. Ze zijn niet in beeld, maar je voelt wel hun aanwezigheid. Ik dacht aan oude mensen en aan dingen die voorbij gaan. Mijn foto heeft niks te maken met de roman die Louis Couperus in 1906 publiceerde. Maar ik leen graag even de titel van zijn boek: 'Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan...'. 
De biechtstoel associeerde ik met 'dingen die voorbijgaan'. Wie gaat er nog biechten tegenwoordig? Dat is hooguit een handjevol oude katholieken, die van kindsbeen af met de roomsch katholieke kerk is opgegroeid. De biechtstoel, dat is voorbij. En de rolstoel, die associeerde ik door de nabijheid van de biechtstoel eerder met 'oude mensen' dan met 'mindervaliden' die immers ook jong kunnen zijn. 
Een kerkgebouw van katholieken is doorgaans rijkelijk gevuld met symbolen. De St. Jan in Den Bosch is daar geen uitzondering op. Ik vind deze foto daarom zo geslaagd, omdat ik in één beeld de symbolen toon van oude mensen en dingen die voorbij gaan. Er staan geen mensen op, maar de rolstoel staat in mijn visie symbool voor de kwetsbaarheid van het menselijk lichaam en in de biechtstoel zie ik het symbool voor de kwetsbaarheid van de menselijke ziel. 
Is dit te diepzinnig? Voor mij mag U er ook een vrolijke aardse stoelendans in zien. Een rolstoel die danst met een biechtstoel.

Rolstoel en biechtstoel. Een stoelendans?

Oogcontact

Minstens één keer per jaar ga ik al jaren fotograferen bij de watervallen van Coo in de Belgische Ardennen. Daar is altijd wel iets te beleven en dat levert dan vaak weer leuke foto's op. Ik ga meestal op een mooie zomerdag als er veel waterpret is en soms ook op een ijskoude winterdag als de watervallen bevroren zijn en er sneeuw op de rotsen ligt. 
De warmste zomerdagen liggen inmiddels achter ons. Vandaag begon zelfs de weerkundige herfst. Maar toch was het nog druk in Coo en vooral kinderen deerde het niet dat het maar zestien graden was. 
Het vermaak liet zich in allerlei vormen fotograferen: de achtbaan van Plopsa – pal achter de watervallen – ging ik met mijn 100-400 mm-objectief op mijn 7D te lijf. Leuke details in de voorbijrazende bakjes. Kinderen en zelfs volwassenen die over een pleintje tussen fonteinen doorsprinten. Nat pak gegarandeerd. Kinderen die bij de watervallen steentjes over het water keilden. 
Een man fotografeerde zijn bevallige vriendin, die gewillig als een professioneel model in verschillende houdingen poseerde. Haar ene hand op haar heup, met de andere hand haar lange blonde haar omhooggeduwd. Hoofd een beetje schuin, haar lichaam een beetje weggedraaid van de camera. Perfect. 
Daar stond ik met mijn 6D en 7D en verschillende lenzen. Maar hij had met zijn eenvoudige compactcamera het beste model. 
Dat dacht ik althans. Tot ik een jongetje fotografeerde dat over stepping stones rende. Op zeker moment gleed hij eraf, zonder te vallen. Toen hij weer op een steen stapte, zag hij dat ik hem fotografeerde. Hij keek recht in de lens. Het gebeurt zelden dat je als fotograaf oogcontact kunt maken met een kind dat helemaal in zijn spel opgaat. Daarom vind ik deze foto zo bijzonder. 
En voor dat bevallige fotomodel ga ik nog wel eens terug. Ik zei al dat ik hier minstens één keer per jaar kom.

En voor die mooie meid kom ik nog wel eens terug.

Instappen

We liepen naar het stuwmeer bij Nisramont in de Belgische Ardennen, hemelsbreed zo'n beetje halverwege La Roche-en-Ardenne en Houffalize in het land van de Ourthe. Ik was hier al diverse keren en fotografeerde de stuw en het erachter gelegen meer in al zijn verschijningsvormen. Vaak waren er ook andere toeristen die dan over de muren van de stuw naar beneden keken en zich gewillig lieten fotograferen. 
Nu was er een groep jongelui die ging kanoën. Ik denk dat het studenten waren die hier hun kennismakingsweek hadden. Ze kregen tekst en uitleg over wat wel en wat niet te doen in een kano. Ze kregen veiligheidsinstructies over hun zwemvesten en hoe je weer recht kon komen als je omrolde en onder water terecht kwam. 
We slenterden tussen de jongelui door en liepen over de stuw naar de andere zijde. Daar begon een wandelpad, zo wisten we nog van vorige keren. Je hebt daar altijd wel fotogenieke uitkijkpunten over het water. 
Terwijl wij daar liepen, peddelde de groep jongelui over het stuwmeer. Ik maakte wat foto's tussen de bomen en takken door. Opeens was er enig tumult van op elkaar botsende boten en gejoel van de jongeren in de kano's. Ik kon niet goed zien wat er gebeurde. Wel wat er gebeurd was. Want midden op het water dobberde een lege kano en een knaap in het water verwittigde zijn collega-kanovaarders dat het in het meer verrekte koud was. 
Hij zwom richting oever, waar wij stonden. Zijn vrienden sleepten zijn kano achter hem aan. Aan de kant, waar het meer zo ondiep was dat je erin kon staan, merkte ik dat er bij de instructies aan het begin van de tocht één aanwijzing had ontbroken: hoe stap je weer in een kano als je eruit gedonderd bent. 
Met veel leedvermaak fotografeerde ik de verwoede pogingen van de jongeman om weer in zijn kano te komen. Hij moest nog een paar keer ervaren dat het water verrekte koud was, voor hij met hulp van zijn vrienden weer aan boord was geklauterd. Les 1 van het nieuwe studiejaar: hoe stap ik in een kano.
Dank voor de voorstelling. Een verrijking van mijn fotoarchief.

Les 1 van het studiejaar: hoe stap ik in een kano.

Moslimvrouwen

Het is niet de allerbeste foto uit de serie, die ik hier toon. Want die bewaar ik voor een wedstrijd. Een voorwaarde in die wedstrijd is dat de foto van deelname is uitgesloten, als die ooit ergens is gepubliceerd. Die naar mijn smaak beste foto is bijzonder, omdat die verschillende uitingen van verschillende culturen laat zien. De foto die ik hier laat zien is dus next best. 
Zonder veel verwachtingen bleef ik in het voorbijgaan even staan bij de rots van Durbuy. Ik maakte hier al vaker foto's. Soms vielen die goed uit, omdat er iets leuks of onverwachts gebeurde. Maar je kunt niet altijd geluk hebben. Ik fotografeerde mensen die elkaar voor de rots fotografeerden. Ik fotografeerde kinderen die een speels gevecht aangingen met het water dat door een fontein voor de rotswand de lucht in werd gespoten. Als de wind er vat op kreeg, dan was het rennen om uit de nevel te blijven. Ik fotografeerde meer van wat ik hier al eerder fotografeerde. 
Terwijl ik daar aan het fotograferen was, wandelde er een groepje vrouwen met hoofddoeken op richting fontein. Moslimvrouwen, neem ik dan maar aan. Er waren geen mannen bij. Ik ken de verhalen van bazige mannen en onderdrukte vrouwen in de Arabische wereld. Ik ken de Koran niet, maar onderdrukking van moslimvrouwen lijkt me meer door de cultuur en de politiek bepaald, dan door het geloof. In dit geval leken het me zelfbewuste vrouwen, die wisten wat ze wilden en deden wat ze leuk vonden. 
Meer zoals westerse vrouwen op een zaterdagmiddag gezellig met hun kinderen op stap gaan, als hun mannen naar het voetbalveld gaan. Die westerse moeders zag ik hier ook in zomerjurkjes in de koude nevel van het fonteinwater ineenkrimpen en gieren van de pret. Zoals deze moslimvrouwen. 
Ik vroeg me alleen wel af hoe lang het duurt voor zo'n hoofddoek weer droog is.

Hoe lang duurt het voor zo'n hoofddoek droog is?

Recreanten

We waren vanmiddag weer even op De Stippelberg. We lunchten op het terras van het paviljoen bij de golfbaan. Daarna maakten we een korte wandeling langs de zandafgraving tot zich in de lucht dermate dreigende regenwolken vormden, dat we besloten in rap tempo naar de auto terug te keren. Net voor de bui binnen. 
De weersomslag hing al in de lucht toen we nog op het terras zaten. Het begon af en toe wat harder te waaien en de zon verdween soms achter de wolken. We stelden onze wandeling welgeteld een minuut uit, omdat het een beetje begon te druppelen. Maar toen de bui niet doorzette, zijn we toch een stuk gaan lopen. Gelukkig, want dit weer met zon en soms dreigende regenwolken geeft mooi diffuus fotolicht. 
De Stippelberg is een populair recreatiegebied. Er ligt een golfbaan, een restaurant, er zijn bossen, er is water en er lopen goede fiets- en wandelpaden doorheen. Hoewel er geen stadse straten zijn, is er voor een straatfotograaf zoals ik altijd wel iets te halen. Des te opmerkelijker is het, dat ik vanmiddag weinig oog had voor mensen. Ik richtte mijn lens vooral op watervogels. 
Het leverde me een paar mooie plaatjes op die beter passen in de categorie natuurfotografie dan in die van straatfotografie. Ik vond het zelfs niet nodig om mijn camera te richten op een groepje fietsers, toen ik werd uitgenodigd om een foto van hen te maken. In het groepje recreanten herkende ik Martin, die me toeriep: "Maak eens een foto!" Hij bedoelde waarschijnlijk: van ons. Want ik maakte immers al foto's. Van recreërende watervogels.

Recreanten aan het strand.

Verrassend

Filmregisseur Mel Brooks is een meester in het vastleggen van kolderieke humor. Ik herinner me een scène uit zijn film Blazing Saddles uit 1974. Cowboy Mongo haalt uit om een hem onwelgevallig heerschap  een fikse vuistslag toe te brengen. In plaats daarvan raakt hij het paard van de man vol op de snuit en gaan paard en heerschap onderuit. Verrassende wending voor de kijker, hilarisch moment. 
Ik moest eraan denken toen ik bij een ijssalon in Marche-en-Famenne op het terras zat. Camera als altijd binnen handbereik. Ik observeerde een moeder die een hapje van haar ijsje nam en het volgende hapje aan haar kind gaf. Om en om: hapje voor moeder, hapje voor dochtertje. Ik vond het een vertederend moment en wilde het vastleggen. Pakte mijn camera, stelde de juist belichting in, stelde scherp en toen de lepel weer omhoog ging was ik klaar om af te drukken. 
Precies op dat moment was het hapje voor papa die volgens mij heel goed voor zichzelf kon zorgen. Verrassende wending. Zelfs voor dochtertje, zo te zien. Het zijn die momenten die je als straatfotograaf niet kunt bedenken. Ze gebeuren onder je ogen en als je geluk hebt, zoals ik nu, voor je lens. 
Als je deze scène nog eens terug ziet in een film van Mel Brooks, dan heeft hij ongetwijfeld mijn foto gezien.

Hapje voor, eh... papa.

Niet begrepen

Soms kan een foto in al zijn eenvoud een heel verhaal vertellen. Soms ook kun je lang naar een foto kijken zonder te begrijpen waar die over gaat. 
Deze foto is er eentje die zonder uitleg niet begrepen zal worden. Voor mij is hij waardevol, omdat er vanalles gebeurde wat ik zelf niet begreep. En daarmee toont deze foto een mysterieuze werkelijkheid. 
We keken vanaf het terras achter ons weekendhuis in België al de hele avond uit op tenten en stellages bij het tennispark van Somme-Leuze. Ik vermoedde dat dit het speelveld was voor Somme-Leuze Plein Air, een popfestivalletje dat ons in vorige zomers al vaker uit de slaap had gehouden. Na een gezellige barbecue met vrienden op deze warme zomeravond had er rond half tien nog geen muziek geklonken en hadden we ook nog geen publiek naar het festivalterrein zien gaan. Ik gokte: afgelast vanwege verwacht noodweer later op deze avond. 
Deze foto toont het festivalterrein rond kwart over tien in volle glorie. Links zie je verlichting van auto's die door de sluitertijd van vijf seconden rode strepen vormt. De auto's stopten en reden snel weer door, want in de berm was een parkeerverbod. Waarschijnlijk waren de bestuurders vaders die hun dochters brachten. Die witte ster op de foto is een schijnwerper op het festivalterrein. De smalle horizontale streep van verschillende kleuren is een rij tenten. Die rode 'kroon' is een stellage vol spotlights die op het podium is gericht. Die blauwe streep is een beamer die op de wolken is gericht. En die witte lichtvlek rechts is ook een schijnwerper, of straatverlichting. Dat weet ik niet zeker. Tot zover het eenvoudige verhaal van deze foto.
Een foto is een momentopname en het hele verhaal zou ik alleen in een strip kunnen tonen. Maar dat kan niet op deze blog. Dus zal ik het vertellen. Een uur na deze foto begon het te waaien. Hard te waaien. Heel hard te waaien. Het zware, verankerde doek dat ons zwembad beschermt tegen inwaaiend vuil en dat voorkomt dat het water 's nachts snel afkoelt, waaide weg. Een strandbal naast het zwembad bleef liggen. Het licht van het festivalterrein vermengde zich met weerlicht. De ene na de andere lamp op het terrein doofde. Festival gestaakt? 
Het werd niet helemaal donker en toen de hel na een uurtje was weggewaaid en het alleen nog maar wat regende, gingen de lampen weer aan. Rond half een was er nog een vuurwerk tegen een donkere hemel, waarlangs in de verte af en toe nog bliksemschichten schoten. Het was een avond waar ik weinig van begreep. Ik neem het U niet kwalijk als U de foto niet begrijpt.

Veel licht maar geen weerlicht. Bliksems.

Verpozen

Op loopafstand van de plek waar ik deze foto maakte, heb je eigenlijk alles wat nodig is om je prettig te vermaken. 
Daar links, bij die witte en zwarte auto, daar ga je de hoek om en kom je uit bij de ingang van bioscoop Pathé. Iets verderop is het gemeentemuseum van Helmond. Of je gaat rechtdoor naar Theater Speelhuis. Je moet er wel even honderd meter naar links of naar rechts voor omlopen, want daar liggen bruggen om aan de overkant van het kanaal te komen. 
Maar vandaag was het geen weer om een gemeentemuseum te bezoeken of om een bioscoopje te pikken of om in een theater te gaan zitten. Het was zonnig zomerweer met een middagtemperatuur van om en nabij 28 graden Celcius. 
Als je vanaf mijn fotostandplaats naar links gaat, loop je voorbij de brug de kasteeltuin in. Lekker rustig, bankjes genoeg om even in de schaduw te zitten. Meer zin in een ijsje of een koel pilsje? Ga vanaf hier rechtsaf en binnen honderd meter passeer je een ijssalon en talloze terrasjes. 
Soms is het leuker om je eigen vermaak te scheppen en je niks aan te trekken van al dat georganiseerde plezier. Dan strek je je uit op een muurtje dat de weg scheidt van het kanaalwater. Gratis uitzicht op auto's op de Kanaaldijk aan de overkant, op mensen op de terrasjes verderop, op voorbijgangers die aan ijsjes likken. Even lekker verpozen onder de Traversebrug. In de schaduw. Luisteren naar het verkeer dat boven je hoofd door Helmond raast met inzittenden die nog minder dan jij belangstelling hebben voor bioscoop, museum, theater, kasteeltuin, ijsjes of terrasjes. Dolce far niente.
Een social sofa voor jezelf. Eh... Kan dat eigenlijk wel?  

Een social sofa voor jezelf.

Kater

Nichtje Helle heeft een kater. Loekie heet het beestje. En het is nogal schuw. De keren dat we bij nichtje Helle op visite waren, zocht het diertje ijlings dekking in donkere hoekjes. De laatste tijd gaat het al iets beter en komt Loekie af en toe nieuwsgierig kijken, maar van vreemde wezens zoals ik moet de kater nog steeds niks hebben. 
Sinds kort heeft Loekie gezelschap van Leentje. Leentje is zo mogelijk nog schuchterder dan Loekie. Poesje Leentje heb ik nog maar één keer kunnen ontwaren en dat was achter een droogrek naast de wasmachine in het donkerste hoekje van Helles woning. Verder ken ik Leentje van foto's, die Helle maakte. Want Leentje komt wel tevoorschijn als er geen andere vreemde wezens in huis zijn. En Helle is kennelijk al vertrouwd voor Leentje.
Vanmorgen waren we bij Helle te gast en had ik mijn fotocamera bij me. Helle had alleen maar smartphone-foto's van haar dierentuin. Het leek me wel een uitdaging om als vreemd wezen in de nabijheid van Loekie en Leentje foto's te maken. Maar dan moest het wel iets voorstellen. 
Leentje heb ik niet kunnen fotograferen, want een paar bange poezenoogjes tussen wasknijpers en een droogrek kunnen me niet bekoren. Technisch zou het trouwens geen probleem zijn, want de ISO-waarde van mijn Canon EOS 6D kan ik zover opschroeven dat zelfs donkere hoekjes achter een wasmachine bereikbaar zijn. Zelfs zonder flitser. 
Met Loekie had ik al meer succes. Die liet zich af en toe zien in het volle lichte en ik maakte een paar mooie foto's als hij me op veilige afstand zat aan te staren. Ik koos voor mijn weblog deze foto uit, omdat die het best de schuwheid van Loekie toont. Nieuwsgierig om het hoekje gluren, maar snel veilig terug als dat cameramonster te dichtbij komt. 
Mooi zo, ik heb mijn kater. En niet door de wijn die ik gisteren op een warme zomeravond gezellig bij vrienden op hun nieuwe terras heb zitten drinken.

Een kater, niet van de wijn.