Herfstmode

Deze zomer was ik in de gelegenheid om regelmatig met de fiets naar het werk te gaan. Ik werkte meestal aan mijn bureau en had de auto niet nodig voor onvoorziene werkzaamheden buiten de deur. Dat fietsen bracht me behalve frisse lucht en gezonde beweging ook de kans om eens op mijn gemak om me heen te kijken en te stoppen waar het me uitkwam. Nooit de vraag: waar kan ik veilig de auto neerzetten?
In mijn werktas ging elke dag mijn kleine, handzame Powershot G10 mee, want regelmatig zag ik leuke dingen die de moeite van het fotograferen waard waren. En nog steeds. Nu de dagen beginnen te korten valt het mooiste licht van de dag weer in mijn woon-werk-fietsverkeer. De lage zon strijkt over de weilanden en zorgt voor warme tonen. Een lichtbedekte hemel heldert als een enorm reflectiescherm de schaduwen op.
Als er in dat mooie landschap dan ook nog boeiende dingen te zien zijn, dan stap ik af. Zoals vanmiddag, toen ik in een mooi verlicht decor een paard met een paardendeken zag grazen. Ik heb geen verstand van dieren en vraag me af, waarom mensen hun honden en paarden zonodig kleren moeten aantrekken. Het was niet koud, het was niet nat. Zou zo’n paard dat lekker vinden, zo’n lap textiel om zijn lijf?
Of hebben mensen tegenwoordig zelfs proefdieren nodig om de komende herfstmode op uit te proberen? Gelukkig ben ik geen modevolger. Want ik zou toch maar belachelijk voor paard lopen met zo’n korte broek en korte mouwen.

Proefdier voor herfstmode?

Harba lorifa

Waren we gisteren een beetje de weg kwijt? Het meisje uiterst rechts grijpt naar haar hoofd en kijkt naar de grond. Twee dames drukken de vingers tegen hun lippen alsof ze ergens diep over nadenken. De man met zonnebril kijkt vragend om. En links wordt met verrekijkers naar diepe verten getuurd. Zijn ze de weg kwijt?
Het zou kunnen. We waren op stap met de heemkundekring uit ons dorp en kregen ’s morgens een boeiende rondleiding langs onder meer de rijke authentieke collectie kunstschatten van de Sint-Leonarduskerk in Zoutleeuw. Dit kleine Belgische dorpje was ooit één van de belangrijkste steden van Brabant. Dat zou je nou niet meer zeggen, maar de stille getuigen zijn het historisch bewijs.
’s Middags maakten we met de leden van onze heemkundekring een wandeling door natuurgebied Het Vinne. Dit provinciaal domein is rijk aan vogels en onze gids deelde graag zijn kennis van deze gevederde vrienden met ons. Wij, heemkundevrienden, luisterden aandachtig, als waren we IVN’ers.
Waren wij, geschiedenisliefhebbers, niet toch verdwaald dan? Zijn de mensen op deze foto ontheemd en daarom de vertwijfeling nabij?
Soms geeft een foto bedriegelijke informatie. Deze mensen zijn niet vertwijfeld of verdwaald. Wel denken ze na. Want waar ze ’s morgens de gids nog aanvulden met informatie uit hun eigen algemene historische ontwikkeling, moesten ze ’s middags vaak het antwoord schuldig blijven op vragen over vogels en hun habitat.
Waarom zingen vogels? vroeg de gids. Om hun territorium af te bakenen, leerden wij. Maar wij weten meer van historie. Wat zong de hertog? Harba lorifa zong de hertog. Dat was dus om de grenzen van zijn Brabant te bepalen, weten we nu.

Tjilp of harba?

Kunst

Een foto maken van een kunstwerk is geen kunst. Camera richten en afdrukken. Mooie foto? Dan zal het ook wel een mooi kunstwerk zijn. Zo simpel is het vaak.
Natuurlijk, een vakfotograaf die in opdracht van de kunstenaar werkt, stelt andere eisen dan een amateur. Bijvoorbeeld omdat de foto in een catalogus moet worden afgedrukt. De kunstfotograaf moet net als een modefotograaf oog hebben voor de juiste kleur, structuur en ruimtelijke werking van zijn object. Een amateur is vaak al tevreden als het kunstwerk helemaal op de foto staat.
Ik zal niet zo snel zomaar een kunstwerk fotograferen. Ten eerste biedt het me geen uitdaging en ten tweede riskeer ik geen aanvaring met de kunstenaar als ik die foto vervolgens ergens zou willen publiceren. Want in veel gevallen heeft de kunstenaar het beeldrecht op de foto.
De foto die ik hier publiceer is naar mijn idee geen foto van een kunstwerk meer. Op de eerste plaats heb ik niet het hele kunstwerk ingekaderd en bovendien voegen de mensen op de foto zoveel toe aan het kunstwerk, dat een totaal nieuw beeld ontstaat. Een leuke harmonie van mens en beeld, gevangen in een moment waaraan niks geregiseerd is. Een spontane opname tijdens het Festival Impact in Helmond. De mensen gebruiken de sokkel van het beeld als tribune om te kijken naar het optreden van een breakdancegroep. En het meisje? Dat heeft lak aan kunst én breakdance.

Lak aan kunst en breakdance.

Straatmuzikanten

Het is wel haast onvermijdelijk dat de wegen van de straatmuzikant en de straatfotograaf elkaar met enige regelmaat kruisen. Zelden vind ik het de moeite waard om op die momenten mijn camera te pakken. De gitarist in zijn kapotte jeans waar de blote knieën door de scheuren steken, de kleurige Peruaanse panfluitisten met hun ‘voorbijvliegende condor’, de accordeonist die beter eerst zijn muziekschool had afgemaakt, het draaiorgel met tulpen uit Amsterdam. We kennen die straatbeelden met bijbehorende geluiden wel.
Tijdens een stadswandeling door De Bosch hoorde ik gistermiddag een fraai stukje klassieke muziek. Het was geen André Rieu en ook geen Koninklijk Concertgebouworkest. Maar het was ook niet het jankende of snerpende geluid waar je een hinderwetvergunning voor zou eisen.
Op een rustig plekje in een drukke winkelstraat stond een groepje mannen muziek te maken. Naar hun uiterlijk te oordelen waren het Oost-Europeanen. Keurig in het pak. Zo te zien zijn ze niet alleen bedreven met de strijkstok, maar ook met de strijkbout. Hiervan heb ik toch maar wel even een foto gemaakt. Het was de setting die me aansprak: kamermuziek zonder kamer, zoals een slak zonder huis.

Kamermuziek zonder kamer.

Groepsfoto

In de Ardennen kun je snel naam maken als fotograaf. Dat denk ik tenminste. Tijdens onze vakantie wandelden we deze week over een oud spoorwegtracé tussen Havelange en Hamois. De rails waren opgeruimd maar er was een prachtig geasfalteerd wandelpad voor teruggekomen door een mooi stukje Ardenner landschap.
Het is een wandelpad in lijn, dus we moesten ook weer terug naar de auto en kwamen daarbij langs plekjes waar ik op de heenweg ook al foto’s had gemaakt. Van een weiland met koeien bijvoorbeeld en de boerderij van hun werkgever op de achtergrond. Leuk plaatje met mooie dynamische lijnen dankzij het 17 mm groothoekobjectief dat ik had gebruikt.
Op de terugweg liepen we weer langs dat weiland en de dames kenden me nog. Ik had kennelijk mijn naam als fotograaf al gevestigd. Ze kwamen op een koeiendrafje aangehobbeld en posteerden zich keurig op een rijtje. Ik versta geen koeientaal, maar uit hun ogen sprak een smekend “monsieur, maak s’il vous plait een groepsfoto van ons”.
Normaal kost het dan voor een fotograaf wat moeite om al die giebelende meiden keurig in het gelid te krijgen en allemaal tegelijk in de lens te laten kijken. In dit geval bleken mijn modellen natuurtalentjes te zijn, die zonder enige sturing keurig gingen staan waar ik ze hebben wilde. Ik hoefde geen aandacht te vragen. Het was een kwestie van inkaderen, scherpstellen, lichtmeten en afdrukken. Heel erg naturel; puur natuur.

Natuurtalenten.

Wespenhemel

Had ik het in mijn vorige blogje nog zo gezegd: ‘met macro- of dichtbijfotografie houd ik me zelden bezig en insecten zijn er alleen maar om dood te slaan als ze op een terrasje aan mijn frisdrank willen lurken’.
Gisteravond was een zeldzaam mooie zomeravond en wij zaten op het terras achter ons huis lekker te eten. De meeste wespen hielden zich koest, maar een paar waren er toch wel. Mijn vrouw, die het niet op die zoemende steekbeestjes heeft, was er al een keer voor naar binnen gevlucht.
Mij lieten ze met rust tot het toetje op tafel stond. Een lekker zoet mengsel van vanille, caramel en chocolade. Ik kon geen lepel naar mijn mond brengen of een wesp probeerde mee te genieten van de lekkernij.
Ik heb hem nog gewaarschuwd: “Moet ik het even scherp stellen? Wil je ook op mijn weblog?” Nou zijn wespen geen tengere pantserjuffers die minutenlang stil kunnen blijven hangen in de lucht. Dus heb ik hem met een tijdschrift een flink schouderklopje gegeven. De wesp bleef voor dood liggen, maar terwijl ik hem in zijn volle omvang op de display van mijn G10 bekeek, begon er eerst een vleugeltje te bewegen, toen een pootje, toen draaide hij zich om. En toen? Kreeg hij nog een flinke mep, want bij macrofotografie is het erg belangrijk dat het onderwerp goed stil ligt. De wesp was ex-wesp en snoept nou waarschijnlijk van emmers vol toetjes in de wespenhemel. En ik begin macrofotografie zowaar nog leuk te vinden. Ik heb twee stoppen overbelicht om het wespenlijkje goed belicht te krijgen op het bijna witte tafelblad. Alleen de scherptediepte van de chocoladeveeg valt een beetje tegen.

Goed stilliggen.

Tengere pantserjuffer

Ik was vandaag weer in Zoo Parc Overloon. De allereerste foto op dit blog was van twee cheetahs die ik in Overloon fotografeerde. Bijna een jaar later heb ik daar nog een vervolg aan gegeven. Vandaag fotografeerde ik ze weer, net als de aapjes, verschillende vogels, de kamelen, stokstaartjes. Het kwam allemaal weer voor mijn lens en ik had geluk dat ze volop in leven waren. Geen luiwammesbeesten, zoals je vaak in dierentuinen aantreft. Nee, actie. Het leverde tal van mooie plaatjes op, zoals van tak naar tak springende apen en vogels die zich met veel gespat en gespetter in water wasten.
De foto die ik hier toon, heeft met dierentuindieren niet zo veel van doen. En ook niet met mijn fotografievoorkeuren. Met macro- of dichtbijfotografie houd ik me zelden bezig en insecten zijn er alleen maar om dood te slaan als ze op een terrasje aan mijn frisdrank willen lurken. Toch fotografeerde ik vanmiddag in de vlindertuin van Zoo Parc Overloon een insect. Gewoon, omdat ik er dicht bij kon komen en omdat deze libel alle geduld van de wereld met mij had. Ze bleef onverstoorbaar stationair draaiend aan de tak sabbelen.
Verstand van dieren heb ik niet. Apen zijn apen en ondersoorten kan ik geen naam geven. Ook deze libel was maar een simpele libel, tot ik een poging waagde om het beestje via internet te determineren. Ik zag al surfend op het net veel mooiere foto’s van libellen langskomen dan die ik vanmiddag maakte. Maar er was iets wat me frapeerde: deze libel herkende ik als de tengere pantserjuffer. En voor alles met een pantser hebben ze in Overloon nog een ander museum neergezet: het Nationaal Oorlogs- en Verzetmuseum. Was die tengere pantserjuffer dan een dwaalgast in het Zoo Parc? Vergeten te vragen.

Dwaalgast?

Intiem

Vierduizend mensen waren er gisteravond op de been in de kasteeltuin in Helmond. Daar werd het vijfde van zeven kasteeltuinconcerten gegeven in dit zomerseizoen. In die menigte ging ik op zoek naar individuen die zich vermaakten. Dat viel niet mee, want met een camera en een flitser trok ik nogal de aandacht. Dus onderbraken mensen de dingen waar ze mee bezig waren en wilden geposeerd op de foto. Of ze liepen weg.
Vooral later op de avond, toen de stemming en het bier er goed inzaten, werden mensen steeds brutaler. Voor sommige meiden was mijn camera het excuus om die leuke jongen om de hals te gaan hangen voor een lekker intieme foto. Ze hoefden soms niet eens het resultaat te zien, want het lijfelijk contact was gelegd. Bedankt fotograaf.
De flitser heb ik trouwens niet vaak gebruikt. Met een lichtsterk 50 mm-objectief van f/1.4 en de ISO-waarde op 800 kwam ik met de schijnwerpers en de sfeerverlichting in de tuin nog aardig ver. Het leverde de beste plaatjes op. Soms lukte het me ook om mensen ongestoord gade te slaan en te fotograferen.
Ik heb een poosje een groepje dansers van de Salsa Sensation uit Eindhoven gevolgd. Ze gaven op de salsamuziek van Marco Toro y su Ensamble een dansdemonstratie waar het dansplezier vanaf spatte. Dat vind ik zo leuk aan deze foto: er is oogcontact in een show vol beweging en het uitnodigende gebaar betrekt de beschouwer van deze foto meteen in de actie. Leuker dan de initimiteit van een zatte meid.

Leuker dan een zatte meid.

Woodstock

Muziek is niet zo mijn ding. Dat vertelde ik al eerder op dit blog (zie 18 mei 2008). Waar vrienden in mijn tienerjaren dweepten met The Who, Santana en Jimi Hendrix of hoe ze ook allemaal mogen heten, ben ik nooit fan van een muziekgroep, zanger of muziekstijl geworden.
Ik had geen idolen. Of toch. Op mijn tienerkamer hing een grote poster van mijn wieleridool Luis Ocana, the underdog die in 1973 de Tour de France won in een door Eddy Merckx beheerst tijdperk.
Hoewel ik niets met muziek heb, is Woodstock mij niet ontgaan. In augustus is het precies veertig jaar geleden dat dit festival werd gehouden. Alle openluchtfestivals die daar later op volgden waren in mijn ogen een slap aftreksel van dit muziekfeest op een afgelegen Amerikaans veldje, waar geschiedenis werd geschreven in de jongerencultuur. Kralingse bos, Pinkpop, Rock Werchter. Leuk voor de jeugd van daarna, maar de mythe van die Grote Eerste was er af.
Dit weekend moest ik er aan denken, toen we vanaf het terras bij ons weekendhuisje zicht hadden op het terrein van ‘Somme-Leuze Mega Plein Air’. Op het plaatselijke tennisveld stonden grote tenten, een enorme stellage met lampen en luidsprekers en er was een weiland ingericht als parkeerterrein.
Met een 400 mm lens en een sluitertijd van 20 seconden bij diafragma f/5.6 op 100 ISO fotografeerde ik het lichtspel in het dal onder ons vakantiehuisje. Tot elf minuten na drie uur in de nacht klonk het gebonk en de takkeherrie van een openluchtmuziekfestival in een Belgisch dorpje van vierhonderd inwoners. Of er vijf, vijftig, vijfhonderd of vijfduizend bezoekers waren kon ik niet zien. Maar het volume was royaal voldoende om vijfhonderdduizend bezoekers te bedienen. Ik droomde vannacht van Woodstock.

Takkeherrie.

Herinnering

Het leven gaat snel. Op de kermis kan het zelfs nooit snel genoeg gaan. Het draait er op volle toeren, het wentelt, het buitelt, het botst. Als het duizelt hoeft het niet per se van de alcohol te zijn.
In Helmond was het kermis, maar die is alweer voorbij. Wie het na een dag alweer bijna vergeten was, kan het nog merken aan een paar achtergebleven vrachtwagens van dat snelle feest. Wat ook nog herinnert aan de kermis is het achtergebleven straatvuil dat vandaag dankzij de wind door de straat draaide, wentelde, buitelde en botste.
De man met zijn rollator zal aan deze kermis wel niet veel herinneringen hebben. Hij zal zich niet in de drukte en in de smalle doorgangen tussen de attracties gewaagd hebben. Voor hem gaat het allemaal niet meer zo snel. En als hij al kermisherinneringen heeft, dan is het misschien aan de eerste zoen in een grijs verleden. Want hij lijkt me van de generatie die zijn lief nog op de kermis opdeed.
Net als trouwens de bewoners van het hoge gebouw op de achtergrond. Dat is De Ameideflat, een zorgcentrum dat door de Helmonders ook wel Aauw Meideflat wordt genoemd. Daar zit gezien de gemiddeld hoge leeftijd van de bewoners veel herinnering, ook al zal er bij enkelen op die memorie flink wat sleet zitten. Het leven gaat snel, niet alleen op de kermis.

Niet meer zo snel.