Herfst

De hoeveelheid foto's die ik op de Ullingse Bergen bij Sint Anthonis maakte laat zich uitdrukken in vele gigabytes. Maar dat is alweer jaren geleden. De laatste keer dat ik een foto uit dat natuurgebied op deze weblog plaatste was in januari 2009. En dat was niet eens een echte natuurfoto. Ik was nooit een echte natuurfotograaf. Als ik me in het veld begaf, dan was ik veel meer landschapsfotograaf. Ook in de prachtige Scandinavische natuurgebieden tot op IJsland toe fotografeerde ik landschap en geen natuur. 
Tegenwoordig ben ik meer straatfotograaf. Ik zoek verrassende of grappige scènes in het openbare leven. Slechts af en toe richt ik mijn objectieven nog op landschappen, zelden op natuur. Voor natuurfotografie moet je naast kennis van fototechniek ook verstand van de natuur hebben. Waar fourageren de vogels en wanneer? Op welke plekken en op welk uur heb je kans om vossen en dassen te fotograferen? Ik ben een leek als het om de natuur gaat. Dat ik ooit wilde zwijnen fotografeerde, was puur toeval. 
Op een mooie herfstdag als vandaag gingen we weer eens op de Ullingse Bergen wandelen. Vroeger aten we dan regelmatig in restaurant De Heksenboom. Maar het complete nieuwe restaurant dat al weer enkele jaren in bedrijf is, hadden we nog niet gezien. Evenmin als de grote parkeerplaats die aan de rand van de Ullingse Bergen is aangelegd. We lunchten in De Heksenboom en ik nam nog een bokbier om in de stemming te komen voor een stevige herfstwandeling. 
Ik had mijn zinnen gezet op herfstfoto's: gele en rode bladeren, dorre takken en paddenstoelen. Ik had mijn meesjouwuitrusting beperkt tot mijn Canon 7D met 50 mm-marcolensje. Ik lette op het mooie licht en op mooie structuren en kleuren. En ik fotografeerde paddenstoelen zonder dat ik wist hoe die heetten en waarom die juist daar stonden waar ze stonden. Aan Kabouter Spillebeen of Paulus de Boskabouter kon ik het niet vragen. Ik heb ze niet gezien.

Paulus maakte deze foto.

Legoland

Het sneeuwde vandaag. De wegen nodigden niet uit voor verre autoritten. Van Augsburg hebben we na twee bezoekjes het beste wel gezien. Niet ver van ons hotel ligt de Duitse versie van pretpark Legoland. Vandaag konden we voor minder dan de helft van de normale entreeprijs binnen. Veel attracties waren dicht vanwege de sneeuw. 
Omdat ik dit soort pretparken toch vooral bezoek om foto's te maken, vond ik dat niet erg. Sneeuw in een pretpark is ook pret voor de fotograaf. Dus maakte ik vandaag foto's van spelende kinderen in de sneeuw. Ze betaalden entree om sneeuwpoppen te maken, die ze ook buiten het pretpark gratis en voor niks konden maken. En ik maakte er foto's van, die ook buiten het pretpark gratis en voor niks had kunnen maken. 
We waren ook regelmatig binnen. Om op te warmen en om op te drogen. Want het bleef maar sneeuwen. Zo gingen we in een Legoduikboot op zoek naar Atlantis. En natuurlijk hadden de ontwerpers van Legoland ervoor gezorgd, dat we die onderwaterwereld ook vonden. Het lijkt veel op de onderzeewereld van Burgers Ocean (bij Burgers Zoo en Burgers Bush in Arnhem). Maar hier vind je diep onder de zeespiegel ook Legomannetjes aan het werk. Links van het naar boven wijzend meisje, zie je nog net een rood-geel poppetje met bouwhelm en drilboor van Legosteentjes. Wat die daar doet is me een raadsel, maar ja, in Legoland spelen de Legomannetjes nou eenmaal de hoofdrol. 
Op de zeebodem sneeuwde het niet en was het - gek genoeg- droog en warm. Dus geen Legofoto in de sneeuw, maar Lego onderzee. Gemaakt met een Canon 7D zonder onderwaterbehuizing. Die heb ik geen, maar die was buiten in de sneeuwbuien eigenlijk wel nodig.

Hier was het droog.

Buiten

De gouden zaal van het Raadhuis van Augsburg is zo mooi, dat je er apart entree voor moet betalen om er binnen te mogen kijken. Alle bezienswaardigheden in het gebouw zijn voor toeristen gratis te bezoeken. Maar niet die gouden zaal. Daarvoor moet je 2,50 euro betalen. Wij gingen er vandaag kijken. Buiten sneeuwde het, dus binnen was het beter, ook al moest je betalen. 
Gidsen wezen op de plafonds, op de wanden, op de deuren, op de schilderingen. En de toeristen draaiden hun nekken in alle standen. Overal zag je iPhones en andere multimedia-telefoons met een camerafunctie op dat goud gericht worden. De ansichtkaarten waren voor een paar dubbeltjes in de shop te koop, maar zo'n zelfgemaakte fletse ruisfoto vinden veel mensen toch leuker. 
Ik had mijn spiegelreflexcamera's in de auto laten liggen. Het gesjouw met die grote camera's door de natte sneeuw in een drukke stad stond me vandaag tegen. Ik had mijn kleine Canon Powershot G 10 in mijn zak. Erg ruisgevoelig, dus voor binnen niet zo geschikt. Maar dat stoorde me niet. 
Ik gebruik musea en toeristische gebouwen meestal als uitzichtpunten, vanwaaruit je gebouwen zonder perspectivische vertekening kunt fotograferen. Je moet vanaf een eerste of tweede verdieping namelijk niet vanuit een flinke hoek omhoog fotograferen, maar ziet gebouwen vanuit een tamelijk rechte hoek ten opzichte van je objectief. 
Binnen maakte ik vandaag ook foto's, maar de beelden die ik door ramen schoot van gebouwen in Augsburg bevallen me beter. Bovendien was er mooi licht. Het sneeuwde, dus de lucht was bewolkt. Er waren geen harde door de zon getekende schaduwen en de straten en daken waren nat, waardoor de rode daken een mooie verzadigde kleur kregen. Terwijl achter mijn rug de camera's klikten in de gouden zaal van het Raadhuis van Augsburg, fotografeerde ik de rode daken. 
En ik had opeens het decembergevoel: zou de goede Sint wel komen, nu hij het weer zo lelijk vindt?

Zou de goede Sint wel komen?

Acculaders

Mijn fotoapparatuur heb ik verpakt in verschillende tassen. De camera's en objectieven met een flitser zitten in een fototas die ik als eerste in de auto gooi als ik op pad ga. Er zitten vers opgeladen accu's bij voor alle apparatuur die stroom nodig heeft. 
Los heb ik nog een telezoom in een aparte tas en een stevig statief. Dan heb ik een tas met een extra flitser en extra accu's. In een derde tas zitten de acculaders. En dan is er nog een pakket met lichtvormers inclusief statieven. Dat zijn paraplu's, softbox, beautydish en reflectiescherm. 
Hallo inbreker! Als je dit meeleest moet ik even waarschuwen. Ken je dat reclamespotje van Interpolis waarbij veiligheidsbeambten in een deuk liggen om een dief die de deur niet openkrijgt? Zoiets vergaat het je bij mij thuis ook. En als je onverhoopt na een nachtje kraken toegang krijgt tot mijn huis, dan tref je daar apparatuur aan die je aan de straatstenen niet kwijt raakt. 
Mijn statief bijvoorbeeld, dateert nog uit 1989 en je hebt een kraanwagen nodig om het te tillen. Maar ja, stevig, dat wel, en niet kapot te krijgen. Mijn 5D bijvoorbeeld. Daar staat nog niet Mark II of Mark III op. Oud beestje. Maar ja, het is de fotograaf en niet de camera die de foto's maakt. Dus potentiële dieven: zoek maar een ander adres. Zo. Dat bespaart me hopelijk een paar krasjes op mijn kozijn of een sterretje in één van mijn ruiten bij thuiskomst.
Waarom ik dan toch even al mijn apparatuur opsom? Om uit te leggen waarom ik nu enigermate onthand ben. Als je zoveel apart verpakt, vergeet je nogal licht iets. En dat is me nu overkomen. Ik zit diep in Duitsland met twee camera's, maar zonder acculaders. Eén van de twee accu's van met Canon 7D is al leeg en één van de twee sets accu's van mijn Canon 5D is er ook al mee opgehouden. 
De belangrijkste fotolocaties moeten nog komen, dus moet ik zuinig zijn op mijn accu's. Maar als ik 's avonds nog even een ommetje rond ons hotel maak, dan wil ik best een stroomverslindende avondopname maken om ons sprookjesachtig mooie hotel vast te leggen. En inbrekers die denken dat ik hier wel een paar weken blijf, riskeren dat ze mij thuis tegen het lijf lopen. Assepoester redde het niet, maar ik ben voor twaalf uur thuis.

Sprookjesachtig, maar voor twaalf uur thuis.

De kluit belazerd

Er zijn mensen die de kluit belazeren, ook in de fotografie. Met Photoshop kun je een foto ingrijpend veranderen. Als je dat vakkundig doet, kun je beschouwers van een foto doen geloven dat het een onvervalste opname is. Zo uit de camera. 
Ik hou daar niet van. Bij mij moeten foto's puur zijn. Photoshop heb ik al lang niet meer toegepast. Ik volsta met het veel eenvoudigere maar zeer efficiënte fotobewerkingsprogramma Aperture op mijn Macbook Pro. Dat gebruik ik bijvoorbeeld om mijn oorspronkelijke opname bij te snijden. Daarmee doe ik de werkelijkheid geen geweld aan. Ik verander hooguit het raam waardoor ik de wereld inkijk. 
Ik gebruik Aperture ook om eventueel de doortekening aan te passen, zoals fotografen dat al meer dan een eeuw in hun doka doen. Of ik pas de kleurverzadiging en het contrast aan. Want ook dat doet iedere fotograaf, bewust of onbewust, al is het alleen maar bij het kiezen van de cameraintstellingen. 
Aan de foto die ik hier toon kwam geen Photoshop te pas. De boom is niet met knippen en plakken in de lucht gehangen. Ik heb hem werkelijk zo gezien. Toch is het niet echt een vliegende boom. Ik heb een ietsiepietsieklein aanpassinkje gedaan. De boom hing aan een kabel en werd door een kraan vanuit een tuin door de lucht over een huis heen getakeld. In Aperture heb ik met het retoucheerkwastje het stukje kabel boven de kruin weggepoetst. Dat kon vroeger in de doka ook al. 
Ik heb dus niet de kluit belazerd; hooguit de kruin.

Kluit of kruin belazerd?

Kader

Als fotograaf moet je op veel dingen letten. Op de eerste plaats moet je natuurlijk een leuk onderwerp vinden. Als straatfotograaf betekent dat: oog hebben voor opvallende gebeurtenissen. 
Soms is het onderwerp maar een moment te zien. Het beslissende moment, zoals de Fransman Henri Cartier-Bresson - een uitblinker in dit genre - het ooit noemde. 
Als je dan 'het moment' ziet, moeten je cameraspullen in orde zijn. Tijd om je instellingen aan te passen is er dan vaak niet. Op een dag als vandaag was dat lastig. De zon maakte grote contrasten tussen de harde schaduwen en de heldere lichten. Ik zou bijna verzuchten: geef mij maar een regenachtige dag. 
Dan is er nog zoiets als een goede uitsnede maken. Kader je het beeld staand of liggend in. Moet je ruimte hebben om de foto later bij te snijden, bijvoorbeeld vierkant of in verhoudingen als 3:4, 4:5, 5:7 of 16:9? Bij deze foto had ik als fotograaf één beslissing minder te nemen. Het kader stond al klaar. 
Als eerste had ik de Britten in het vizier. Een hele groep, lekker in de zon. Ik hoorde dat ze Engels spraken. Dat ze uit Wales kwamen, denk ik omdat het op hun bus stond. 
Toen zag ik die drie in het busjehokje. Waarschijnlijk de macht der gewoonte. Want Wales associeer ook ik met regen, altijd regen. In elk geval 'schuilden' zij in het bushokje. Toen zag ik dat dat bushokje de hele scène inkaderde. De beslissing over de beelduitsnede was dus al voor me genomen: liggend in de beeldverhouding 16:9. 
Dat de foto hier op mijn blog uiteindelijk toch een klassieke verhouding 2:3 heeft, komt omdat ik graag 'out of the box' denk.

Out of the box; eh... out of the frame.

Genieten

Het was vandaag een mooie, zonnige herfstmiddag. We maakten een wandeling over het landgoed Nederheide, aan de bosrand van De Stippelberg. Het is een prachtig recreatie- en natuurgebied geworden, nadat er jarenlang zand is afgegraven voor wegen- en woningbouw. 
We lunchten in het restaurant van de natuurpoort. Je hebt er uitzicht op het strand en het helderblauwe water van de recreatieplas. Met dit zonlicht lijken de hoge naaldbomen voor het paviljoen wel op palmbomen. We zaten te genieten van een ver-weg-beleving dicht bij huis. En wij niet alleen. Het was er druk. 
We wandelden langs het water en over bospaden. Ik maakte natuurlijk weer foto's. Mooie natuurfoto's, maar ook mensen-foto's. Het liefst met een beetje actie. Zo zag ik dit groepje. De kinderen speelden met honden in het water en de rest van het gezelschap keek vanaf een talud toe. Ik kreeg ze in het vizier van mijn 100-400 mm telezoomlens toen ik in de verte watervogels fotografeerde.  Het leuke van deze foto vind ik, dat alle actie uit één hoek komt, precies langs de lijnen die uit diezelfde hoek komen. 
Veel mensen fotografeerden met hun iPhones of andere mobieltjes. Vanmiddag mocht ik weer eens ervaren dat een spiegelreflexcamera met goede lens het nog altijd wint van de telefoons-waarmee-je-ook-foto's-kunt-maken. Deze had ik in elk geval met mijn iPhone niet kunnen maken. En de vele mooie natuurfoto's ook niet.

Deze foto knalt van rechts-onder uit de hoek.

Gezien

Ik ben gezien. Misschien niet in de betekenis van 'gewaardeerd', 'populair', 'graag gezien'. Maar ik ben wel gezien. Op een plek in de bossen waar ik eerder wild dan mensen verwachtte, zag ik een donkere stip. Het was me eigenlijk direct duidelijk dat het geen dier was, maar een mens. Wat deed die daar? Met het blote oog kon ik geen details onderscheiden. 
 Ik pakte mijn Powershot Canon G10, stelde in op de uiterste zoomstand en maakte een foto van een fraai bospad waarvan alle lijnen in de verte samenkwamen in de donkere stip. Vervolgens zoomde ik in op de display van mijn G10 en zag de vage contouren van een mens met een apparaat dat op een fototoestel leek. 
Eenmaal thuis, toen ik mijn foto's had ingeladen in het fotobewerkingsprogramma Aperture op mijn Mac Book Pro, maakte ik een uitsnede van de foto. En inderdaad, ik was gezien door een man met een fotocamera. Terwijl ik hem fotografeerde, fotogafeerde hij mij. 
Hoewel september al tot over de helft is gevorderd, had ik deze maand nog geen foto's gemaakt. Vandaag was ik na een drukke werkweek met weekenddienst eindelijk een dag vrij. Ik stapte op de fiets en stak mijn kleine G10 bij me. In het gesjouw met de spiegelreflexen had ik geen zin. Maar in de week van de tweejaarlijkse fotobeurs Photokina in Keulen, waar ik zondag naartoe ga, kon ik de drang om te fotograferen niet langer weerstaan. 
Er was geen bijzonder licht, het was niet de tijd van de dag waarop je wild kunt fotograferen, zelfs in de uitgestrekte bossen van de Stippelberg viel niet veel te beleven. Wat deed die andere fotograaf daar trouwens? Verkeerde plaats, verkeerde tijd. Natuurfotografen kiezen doorgaans andere omstandigheden om hun platen te schieten. 
Deze had net als ik vast en zeker ook zin in de Photokina.

Verkeerde plaats, verkeerde tijd.

Scherp

Ik had er al lang niks meer over gehoord of gelezen. Ik ben er ook nooit geweest. Het fotofestival stond me dan ook niet helder voor de geest, toen we door de straten van het Belgische stadje Arlon liepen. "Altijd gedacht dat dat fotofestival in Frankrijk was", zeg ik tegen mijn vrouw, als ik al die foto's in de straten van Arlon zie hangen. 
Ze zijn op grote doeken afgedrukt en op de muren van de heuvel Knipchen opgehangen aan de voet van de Sint Donatuskerk. Ze zijn ook op grote platen afgedrukt die in de winkelstraten aan lantaarnpalen hangen. Ze hangen ook aan gevels van de karakteristieke oude huizen in Arlon. Ik vind nergens verwijzingen naar het fotofestival. 
Het speelt aldoor door mijn hoofd: dat is toch in Frankrijk? Niet in België. Arl.. , Arl.., eh. Wat hebben die foto's hier in Arlon te betekenen. 
Ik was even niet scherp van geest en moest het internet op voor de antwoorden. Dat fotofestival is in het Zuidfranse Arles, niet in Arlon. En wat ik hier in Arlon zie, zijn enkel de 150 buitenfoto's van 'Rencontres Photographicues D'Art'lon'. Nog te zien tot 30 september. Het binnenfestival is al afgelopen; dat duurde van 28 april tot 13 mei. 
Op een blog die Scherpstellen heet, toon ik hier nog wel even een foto die ik in Arlon maakte. Het gaat immers over scherpte. Nou ja, in elk geval over een winkel waar ze niet alleen messen en scharen verkopen, maar ook scherp slijpen – aiguisage, staat er op de etalageruit.  
Bij het kijken naar deze foto herinner ik me een lekker warme dag, volle terrasjes om de hoek van dit straatje, stokbrood etende en wijn drinkende mensen en denk ik weer aan een Zuidfranse stad. Arl.., eh, afijn, ik weet inmiddels beter.

Arl... eh.

Curiosity

Een week geleden landde de marsverkenner Curiosity op onze rode buurplaneet. Na een reis van 567 miljoen kilometer die 255 dagen had geduurd, begon het ding foto's naar de aarde te sturen. Een leek als ik ziet op die foto's landschappen zonder enige referentie voor afstanden en materie. Voor mij zijn het gewone leuke abstracte foto's. 
Ik moest aan Curiosity en zijn 1,6 miljard euro kostende missie denken, toen ik vanmorgen op het terras van ons weekendhuis in de Ardennen deze foto maakte. Tijdens het ontbijt zag ik een roofvogel rondcirkelen boven de heuvels. Een buizerd of een havik misschien, ik zag slechts contouren van de vogel en zijn zweefvlucht die slechts werd onderbroken door af en toe enkele trage vleugelslagen. 
Ik aanschouwde de vogel even en besloot er foto's van te gaan maken. Hopelijk gunde hij mij de tijd om mijn Canon EOS 7D te pakken en er mijn 100-400 mm telezoom voor te schroeven. Dat deed-ie niet. Toen ik terugkwam op het terras was de vogel gevlogen. Ik bleef nog even naar de hemel turen in de hoop dat hij terug zou keren. Maar de alarmkreten van andere vogels waren verstomd en het was weer rustig aan het uitspansel. 
Ik keek naar de ochtendlucht en zag dat een fletse zon harde contrasten schilderde in de sluierbewolking. Contouren van condensstrepen van vliegtuigen tekenden zich daarin scherp af. De lucht leek een besneeuwd berglandschap, of misschien wel een buitenaards landschap waarin geen enkele maat staat op diepte en afstand. 
Ik gebruik zelden een sluitertijd van 1/8000 seconde, maar nu kwam dat wondertje van fotografische techniek op mijn camera van pas. Het wordt nog een hele uitdaging voor Curiosity om mooiere foto's naar de aarde te sturen dan deze. En als wetenschappers het belangrijker vinden dat de marsverkenner informatie stuurt over water en gas op de planeet, dan kan ik ze verklappen: dat heb ik thuis al lang en ik heb zelfs elektriciteit.

Gas, water en elekticiteit.