Carnaval

Carnaval is een uitbundig feest van kleur, jolijt, muziek, hossen, springen, drinken en nog veel meer dat het leven leuk maakt. Ik mag me er graag in mee laten sleuren. Al veertig jaar vier ik vier dagen carnaval en nooit heb ik mijn fotocamera bij me. Als ik het zelf niet meer allemaal scherp zie, vertrouw ik ook niet op de autofocus van mijn camera.
Bovendien worden met carnaval zoveel foto’s gemaakt, dat ik daar nauwelijks iets origineels aan toe kan voegen.
Toch heb ik dit jaar op carnavalsmaandag foto’s gemaakt van het openbare leven. Ik was gistermorgen al vroeg in de uitgestorven straten van Helmond. Van een openbaar leven kon je nauwelijks spreken, want behalve schoonmaakploegen en bierleveranciers was er niemand op straat.
Zelfs in de doorgaans drukke Veestraat in het winkelhart van Helmond was het stil. Met zijn natgeregende bestrating, een niet meer voor consumptie geschikte frikandel en wat vertrapte confettie waar het feestelijke intussen ook wel vanaf was, bood de lege Veestraat gistermorgen om half elf een troosteloze aanblik.
De winkels bleven de hele dag gesloten. Het wachten was op de dweilorkestjes die na twaalven weer leven in de brouwerij kwamen brengen. Het lot van de frikandel was: nog deze ochtend opgeslokt worden in een container van de afvalruimers, of later op de dag geplet worden onder de schoenzolen van carnavalsvierders. Ik heb het niet afgewacht.

In de container of onder de schoenzolen?

Pinhole

Onder de watervallen van Coo in de Belgische Ardennen ontmoette ik gisteren een Nederlander die stond te fotograferen met een pinholecamera. In het houten kistje zonder lens, met enkel een gaatje waar licht door kan vallen, gebruikte hij de voor dit doel zeer geschikte 100 ASA Velvia film. Hij was een kenner dus.
In een tijd waarin je alles tot in de pixel onder controle kunt hebben, vond deze man het nog altijd leuk om zich te laten verrassen door wat er op het celluloid terecht was gekomen. Fotograferen met een pinholecamera is een aparte tak van sport in de fotografie, waar ik me nooit aan heb overgeleverd.
Ik weet het: de resultaten kunnen adembenemend mooi zijn. Maar ik ben inmiddels helemaal gewend aan de snelle controle van het beeld en het histogram op de display. Ik maak mijn foto’s in RAW, dus in de nabewerking heb ik nog veel speelruimte.
De verrassing zat voor mij veel meer in het voortraject. Ik kom elk jaar wel een keer naar Coo om er in de zomer spelende kinderen te fotograferen. Dat heeft me al een mooie serie opgeleverd. In de winter was ik nog nooit hier. Deze nacht had het in Elsenborn - nog een stukje oostelijker - zestien graden gevroren. In de hoge Ardennen lag een dik pak sneeuw. Ik reisde met hoge verwachtingen af naar Coo om er ijspegels en mooie ijsafzetting op de rotsen te fotograferen in een decor van sneeuw.
Op de heenweg reden we door prachtige sneeuwlandschappen, maar hier in Coo lag geen sneeuw. Ik trof er alleen de vermoede ijsafzetting aan. Het was de glibberpartij op een voor publiek verboden stukje terrein onder de watervallen meer dan waard. Zelfs de fanatieke pinholefotograaf wilde wel even op de display van mijn EOS 5D kijken wat ik daarvan had vastgelegd.

Glibberpartij meer dan waard.

Andere wereld

Omdat ik er gisteren niet genoeg van kon krijgen, trok ik vandaag weer de natuur in. Nu was de Ullingseheide bij Sint Anthonis mijn doelwit. Vooral wit. Want de sneeuw maakte deze voor mij vertrouwde omgeving toch tot een onbekende wereld, waarin ik slechts moeizaam mijn weg vond. Daar moest toch ergens een paadje lopen, wist ik, maar ik zag het niet. De heksenboom staat ergens hier achter, maar nu pas besef ik hoezeer ik me oriënteer op kleine details in het landschap die voor even door de sneeuw niet zichtbaar zijn. Dat slootje, die afgezaagde boomstam.
Waar ik gisteren liep te fotograferen tussen schaatsers, oudere wandelaars en andere fotografen, waren het vandaag vooral middelbare nordic walkers en jonge ouders met kinderen op sleeën. De stuifduinen in dit landschap lenen zich bij uitstek voor sleetjerijden.
Natuurlijk had ik weer oog voor het afwijkende beeld. Een meisje met een kinderwagen sprak me meer aan dan de kinderen op een slee. Het doet wat vreemd aan. De foto bevalt me vooral door de monochrone kleurtonen. Maar dat het winter is zie je evengoed, door de sneeuw in het bos en de warme muts en de wanten van het meisje. Ik verzeker U: in de zomer ziet het er hier heel anders uit.

Nee nee, geen slee.

Nou pas?

“Nou kun je pas foto’s maken hè?” zei een vrouw die me met mijn camera bezig zag op een bruggetje in Griendtsveen. Het was er in dit mooie natuurgebied midden in de Peel druk met schaatsers, wandelaars en mensen met fototoestellen.
“Ik kan altijd foto’s maken”, zei ik een beetje balorig tegen de mevrouw.
“Ik bedoel ook: mooie foto’s”, zei de mevrouw. “Dat bedoel ik ook”, antwoordde ik geamuseerd.
Als het gesneeuwd heeft is opeens iedereen fotograaf. Dat stemt tot nadenken. Waarom vinden mensen sneeuwlandschappen een makkelijke prooi voor fotocamera’s? En waarom zien ze de schoonheid van ditzelfde landschap niet als er geen sneeuw op ligt. Misschien is het wel, omdat sneeuw meer dan veel andere motieven opleeft door het licht dat er opvalt. En juist van het opvallend licht moeten fotografen het hebben om sfeervolle foto’s te maken. Veel mensen herkennen dat mooie licht kennelijk niet in het alledaagse leven.
Als ik sneeuwlandschappen fotografeer, laat ik de kerstkaartmotieven het liefst voor wat ze zijn. Dat mogen al die andere camera’s om me heen vastleggen. In Griendtsveen maakte ik een paar mooie foto’s, maar even verderop in Ysselstein - op de begraafplaats van 31.598 in de Tweede Wereldoorlog gesneuvelde Duitse militairen - maakte ik de naar mijn smaak mooiste foto’s. Het licht was er prachtig. Maar ook het verhaal van de hier begraven militairen draagt bij aan de bijzondere stemming op deze plek. En dan heb ik het hier niet over een gehate natie of een verwerpelijk regime, maar over zinloos omgekomen jongemannen. Want terwijl het Ardennenoffensief uit de barre winter van 1944 prominent de geschiedenisboeken haalde, vochten Duitsers en geallieerden hier in de Peel een minder bekende maar even harde en bitterde strijd in een wit sneeuwlandschap. Ze liggen hier begraven. Onder een dek van verse sneeuw.

Geen kerstkaartmotieven.

Wit

We klagen over de winter of we genieten ervan. Vanmiddag liep ik door Helmond en hoorde ik een kennelijk echte inheemse in haar vette lokale dialect naar de overkant roepen: “Ha Theo, ha Bertha. Zoalig nèijoar wonnie. Wa shitweer wà?”
Verderop speelden kinderen op het schoolplein van de Mariaschool. De school biedt onderwijs aan basisschoolleerlingen van allerlei etnische komaf. Het was mooi om te zien hoe al die kinderen plezier beleefden aan de sneeuw. Ze gleden van een bult, smeten sneeuwballen naar elkaar en hadden geen oog voor de speeltoestellen die in de zomer volbezet zijn.
Theo, Bertha en die kennis aan de overkant zullen ook wel eens jong zijn geweest. En deze kinderen mopperen over zestig jaar misschien ook wel op dit ‘shitweer’. Maar dan hoop ik, dat ze zich nog even die winterse middagpauze op de Mariaschool herinneren. Toen het zo wit was tussen deze kinderen op een bepaald niet ‘witte school’. 

Toch geen ‘witte school'.

Nieuwjaar

Het wijnglas was vorig jaar nog een paar keer bijgevuld. Het was al eens voller. Het champagneglas was gebruikt om een toost op het nieuwe jaar uit te brengen en daarna was er een keertje van genipt. De oliebollen waren vorig jaar al grotendeels verslonden. Dat was nog maar krap een uurtje geleden.
We vierden de overgang naar het nieuwe jaar bij vrienden. Nadat we elkaar in de intieme vriendenkring het allerbeste hadden gewenst, ging iedereen de straat op om de buren gelukkig nieuwjaar te wensen en om naar het overdadige vuurwerk te kijken.
De glazen stonden te wachten tot hun dienst er op zat en ze leeg en wel in het afwaswater zouden worden ondergedompeld. Ze moesten het tot een uur of vier volhouden, eer wij besloten dat het nieuwe jaar ver genoeg gevorderd was om naar huis te gaan.
Vanmorgen om elf uur viel de familie alweer binnen om de beste wensen over te brengen voor 2009. De jongste van het gezelschap liet terloops een glas aan diggelen vallen. En die had dan nog niet eens alcohol in het lijf en wel een goede nacht geslapen. Zo kun je als glas al vroeg in het nieuwe jaar ook aan je einde komen. Scherven brengen geluk, is het gezegde. Al schijnt dat dan weer niet te gelden voor glasscherven. We zien wel wat het nieuwe jaar ons brengt. Mijn voornemen is in elk geval om in 2009 weer diep in het glaasje te kijken. En dan bedoel ik hier de zoeker en de lens van mijn fotocamera.

Lang leve het glas.

Kerstmarkt

Aan het einde van het jaar heb ik toch nog kans gezien om een kerstmarkt te bezoeken. Nadat de kerstdagen en het afgelopen weekend hoofdzakelijk werkend voorbij gingen, heb ik maandag en dinsdag nog wat vrije tijd kunnen besteden in de Ardennen.
Gisteren waren we in Luik om er de kerstmarkt te bezoeken. Hoewel het koud was en uiteindelijk toch maar een gewone werkdinsdag, was er veel volk op de been. Naast het Frans van de Walen zelf werd er om ons heen veel Nederlands en Duits gesproken. Voor veel mensen zijn de feestdagen en wat daar tussen ligt toch vakantiedagen, werkdinsdag of niet.
De Luikenaren maken altijd veel werk van hun kerstmarkt. Het hele jaar door kunnen ze al ervaring op doen met hun beroemde Luikse markt, maar rond de kerstdagen halen ze alles uit de kast om die ‘gewone’ markt in feestelijkheid te overtreffen. Er staat zelfs een grote kermis, compleet met kerstmannen in het reuzenrad en in de draaimolen. Er is ook een helling gebouwd waar kinderen als op een echte sneeuwhelling met sleeën kunnen afdalen.
En natuurlijk wordt er veel verkocht, vooral kerstartikelen en creatief werk waarvoor de noemer kunst net iets te hoog gegrepen is. De kraampjes zijn sfeervol aangekleed, de een nog mooier dan de ander.
In die overvloed van kerstversiering viel deze man me toch direct op. Een leuk stalletje met veel kunstbloempjes en of dat nou de aankleding of zijn handelswaar was, is me nog steeds niet duidelijk.

Versiering of handelswaar?

Geïsoleerd

Na een korte vakantie begin deze maand zijn de laatste dagen van het jaar nogal druk. Iedereen wil rond de feestdagen zoveel mogelijk vrije tijd, maar het werk voor de baas moet toch gedaan worden. De kerstdagen en komend weekend gaan voor mij werkend of in ieder geval vier etmalen lang oproepbaar voorbij. Dat betekent dat ik nogal aan kantoor of thuis gebonden ben en geen tijd heb om er met de camera op uit te trekken.
Ik heb van de nood maar een deugd gemaakt en in de vrije uurtjes mijn fotoarchief eens grondig onderhanden genomen. In het nieuwe jaar gaat alles onder het fotobewerkingsprogramma Aperture 2 op een Mac draaien. Dat vergt wat oefening en voorbereiding.
Al doende kwam ik in het archief wat leuke plaatjes tegen, die ik nog nooit ergens gepubliceerd heb. Zo vond ik een foto van deze skateboardende jongen die ik in oktober op het busplein in Luik heb gemaakt. Ik vind het een leuk beeld van opperste concentratie. De jongen gaat volledig op in zijn luchtreis op de plank op wieltjes. Het stelletje gaat volledig op in elkaar en de oude man gaat volledig op in het draaien van een shaggie. Drie geïsoleerde acties op een druk plein in een grote stad.

Drie keer opperste concentratie.

Hollandse meesters

Ik keek vanuit het hotelkamerraam in de richting van waar volgens mijn gevoel Engeland zou moeten liggen. Niet met de verwachting dat ik dat land zou zien, want wij zaten in Zandvoort en Engeland is dan nog heel veel mijlen zwemmen tot ver achter de horizon. Maar wat me teleurstelde was, dat ik niet eens de zee zag liggen. Een grauwe nevel stond als een zwarte muur voor ons hotel, terwijl de folder zeezicht had beloofd.
Gelukkig bleef het daar niet bij. We hadden het weer in alle soorten: regen, wind, zon, mist. De temperatuur lag net boven nul en met een stevige wind van zee waren een dikke jas, een muts en handschoenen geen overbodige luxe.
We vierden een midweekje vakantie in Zandvoort. Lekker uitwaaien op het strand, goed eten en drinken in de restaurants en bars en een partijtje tafeltennis tussendoor. Maar vooral ook: foto’s maken.
Achteraf mag ik vaststellen dat er maar één uurtje is geweest in die drie dagen, dat het licht goed genoeg was voor mooie foto’s. En gelukkig was ik toen op het strand. Als Peellander heb ik nooit veel begrepen van al die geschilderde zeezichten en Hollandse polderluchten. Maar nu ik hier over een nagenoeg leeg winterstrand liep, begreep ik wat al die schilders wilden weergeven: een Hollandse winter zonder sneeuw. Je voelt hier niet alleen de kou, je ziet hem ook. Zelfs bij zonneschijn.

Je ziet de kou.

Ochtendsfeer

Er zijn alweer ruim drie weken verstreken sinds ik hier mijn laatste foto plaatste. Het lijkt op dit blog over mijn fotohobby een contradictio in terminis, maar ik had het te druk met fotograferen.
Ik maakte honderden foto's tijdens de Spinningmarathon 2008 voor het goede doel bij sportcentrum Fitland. Alles moest op een schijfje aan de organisatie geleverd worden en daar zijn heel wat uurtjes werk in gaan zitten. Selecteren en in de nabewerking oppeppen. Een hele klus.
Daarna heb ik nog een serie winterfoto's gemaakt in De Ardennen, waar ik in deze tot-nu-toe-kwakkelwinter wel mooie sneeuwlandschappen aantrof. Tussendoor nog even gefotografeerd in het kasteel van Sinterklaas. Ik heb dus een berg leuke foto's in de aanbieding voor deze plek op het internet.
Maar ik hou het graag actueel. Deze foto maakte ik vanmorgen op weg naar mijn werk vanuit de auto. Op de grens van vorst een natte kilte hing er een mooie nevel over de landerijen. Ik pakte mijn Powershot en fotografeerde door het besmeurde portierraam van mijn ongewassen auto dit landschap. De auto stond in de file net niet helemaal stil, maar om deze foto te maken was het wel veilig genoeg. Ik hield voldoende afstand tot mijn voorganger en de term stapvoets doet al geen recht meer aan het sukkelgangetje waarin ik vooruit rolde.
Eén hand aan het stuur, eentje aan de camera. Haaks op de ruit richten en zonder op de display of door de zoeker te kijken afdrukken. Ik vind dit klusje niet zo erg van het verkeer afleiden als 'handsfull' bellen. Het resultaat is beïnvloed door vuil op de ruit, mist, opkomende zon en de beweging van de auto bij een lange sluitertijd. Een werkelijk schilderachtig plaatje van dromerige ochtendsfeer.

Schilderachtig dromerig.